Het speelde al langer in mijn hoofd, en door de Erasmus-ervaring is de overtuiging alsmaar gegroeid; 2010-2011 wordt allicht een academiejaar waarin ik opteer voor een thesis in plaats van een eindontwerp. Het is echter vooral de terreinafbakening – wat wil ik nu werkelijk onderzoeken? – die niet eenvoudig is.

Promotoren zijn geen probleem. In weze zouden Prof. Piet Lombaerde en Kathleen De Bodt me begeleiden tijdens het werkstuk dat gedurende het ganse academiejaar in vorm gegoten zal worden. Kathleen De Bodt maakt op dit moment aan het instituut in Antwerpen een doctoraat betreffende de ontwerpmethodiek in de digitale architectuurpraktijk. Bovendien doceert zij enkele CAD-gerelateerde cursussen.

Zoals gezegd echter is de terreinafbakening niet evident. Een concreet idee is er nog niet, en de ideeën die ik momenteel heb, zullen allicht begin februari samen met de promotoren in een zekere richting geholpen worden. Bovendien is er ook de wetenschap dat het onmogelijk is om elk soort onderzoek in digitale media te voeren aan het instituut in Antwerpen. Begrijpelijk ook, het is een kleine wereld en het loopt vaak vast op mooie plaatjes zonder realisatie. Momenteel zijn er twee belangrijke onderwerpen die de denkrichting bepalen.

In een eerste optie zou ik willen focussen op hoe digitale tools kunnen ingezet worden om interactiviteit te brengen in gebouwen en hun façades. Die interactiviteit kan zich zowel ontspinnen in de ontwerpfase als doorheen de gebruiksfase. In het eerste geval hebben we het vooral op de impact van omgevingsparameters. Hoe opent of sluit de gevelarchitectuur zich in functie van de aanwezigheid van bepaalde bouwkundige elementen in de buurt van het bouwwerk, hoe kan een organische vormarchitectuur gegenereerd worden die op een inventieve manier omspringt met de omgevingskenmerken, en dergelijke. Belangrijk hierbij is dat niet gestreefd wordt naar een performant of duurzaam gevelconcept, maar voornamelijk onderzoek gedaan zal worden naar digitale hulpmiddelen als Grasshopper, Rhino Scripting, Processing en ParaCloud.

Een vrije benadering van voorgaande informatie, wordt gevisualiseerd in onderstaande afbeelding. De afbeelding, de Twisted Twin Towers is het werk van Lin Xie in functie van de cursus Responsive Aggregates (USC 2009), onder leiding van Roland Wahlroos-Ritter.

Een tweede pad dat bewandeld zou kunnen worden, is de zogenaamde Swarm Intelligence en het Generative Design. In deze optie zou kunnen bestudeerd worden hoe diezelfde digitale technieken ingezet kunnen worden in de nieuwe stedelijkheid en de vraagstukken die daarmee gepaard gaan. We zien namelijk vaker (innovatieve) stedenbouwkundige ingrepen waarbij bewegingsanalyses gebeuren of – indrukwekkender nog – waarbij biologische en morphogenetische parameters betrokken worden. Op basis van die patronen en processen wordt dan een computergestuurd plan opgesteld.

Een mooi voorbeeld van zulk een benadering, wordt in onderstaande afbeelding weergegeven. Het werk maakt deel uit van de cursus Complex Morphologies (USC 2009), onder leiding van Roland Snooks. Het werk werd opgesteld door Marcus Xiaoqin Chen, Shuang Xu, Juhi Dhar en Nicole Marie Acaron-Toro. Op basis van enkele attractor points en obstacles wordt een parametrisch kunstwerk opgebouwd.

Het hoeft niet gezegd te worden dat ik de laatste dagen frequent vul met onderzoek naar beide pistes. Het is dan ook markant hoeveel conferenties en workshops er in beide voorgaande routes georganiseerd worden. In december was er de Intensive Fields Conference aan USC, Los Angeles, maar in februari is er Formations, georganiseerd door het California College of the Arts. Zowel USC, CCA en Columbia University hebben bovendien een enorm aanbod aan veelbelovende cursussen in dit veld.

Opmerkelijk is ook dat een toenemend aantal Europese universiteiten reeds in grote mate aandacht aan digitale ontwerp-technieken. We hebben het dan niet enkel over de universiteiten in de ruime cirkel rond Antwerpen (enkel TU Delft spendeert aandacht aan geavanceerde digitale technieken), maar voornamelijk gaande van Italië tot Roemenië en andere Oost-Europese landen. In die zin is het toenemend aantal anderstalige bezoekers op deze website (voornamelijk Roemenië (Universiteit van Boekarest) en de Verenigde Staten (SCI-Arc) opvallend. Omdat alle bijkomende inzichten in mijn thesis-verhaal welkom zijn, en tips en suggesties welkom zijn, zal dit artikel ook in een Engelstalige versie gepubliceerd worden. Werkelijk alle bijdragen zijn welkom in dit onderwerp, van technische tot praktische hulp, en zelfs bedenkingen!