Zopas werden de prijzen uitgereikt voor de editie van Prix Ars Electronica van dit jaar. Al sinds 1987 speelt deze prijs een belangrijke rol in de elektronische kunstwereld, en geldt het niet zelden als aanzet voor nieuw talent om internationaal door te breken. Het ganse prijsgebeuren speelt zich af in Linz, in het hier al eerder besproken Ars Electronica Center. Dit jaar haalde een Belgische kunstenaar de hoofdprijs, alsook een collectief dat de lijst van eervolle vermeldingen haalde!

Het evenement wordt opgedeeld in zeven omvangrijke categorieën waarbinnen artiesten wordt aangespoord om hun werk in te sturen. Er zijn inzendingen in Computer Animation / Film / Vfx, Digital Musics & Sound Art, Hybrid Art, Interactive Art, Digital Communities, [the Next Idea], en in U19 Freestyle – Computing. Alle categorieen staan jaarlijks garant voor honderden inzendingen, waaruit door een vakjury de beste werken geselecteerd worden. Nuttig om weten is ook dat een en ander aangevuld wordt met prijzengeld boven de honderdduizend euro.

Qua vermeldingen worden in eerste instantie uiteraard hoofdprijzen uitgedeeld, de zogenaamde Golden Nica’s, een handgemaakte replica van de Nike van Samothrace. Het staat voor de uitdrukking van connectiviteit en doet ons tezelfdertijd terugdenken aan de klassieke oudheid en de waarde van hun geschiedenis voor ons huidig bestaan. Bovendien ziet het gouden handwerk er enigszins uit als een elektronisch circuit. Daarnaast worden zogenaamde onderscheidingen uitgereikt, naast een beperkte selectie eervolle vermeldingen.

Golden Nica

Enkele werken die dit jaar met een Golden Nica bekroond werden, zijn in het verleden ook reeds op dit weblog aan bod gekomen. Het meest in het oog springende daarbij is zonder twijfel Zach Lieberman’s EyeWriter, een kunstproject dat op het zelfde ogenblik ook opgevat is zonder enige commerciële bijbedoelingen. EyeWriter werd bekroond binnen de categorie Interactive Art.

In de categorie Computer Animation / Film / Vfx behaalde Arev Manoukian de Golden Nica met zijn Nuit Blanche. Het korte filmpje verkent het moment van verstandhouding tussen twee onbekenden, in een digitale doch – zo stelt de kunstenaar – hyperreële fantasie. Vanuit cinematografisch en interactief standpunt is ook The Making Of het bekijken waard.

De categorie Digital Musics & Sound Art wordt terecht aangevoerd door het werk van Ryoichi Kurokawa. Met rheo: 5 horizons, een audiovisuele installatie op 5 HD-schermen, tast hij de grenzen van het irreële af en onderzoekt hij de mogelijkheden van digitaal gegenereerde patronen. Bezoekers wordt op die manier de mogelijkheid geboden hun verbeelding de vrije loop te laten en zich volledig onder te dompelen in de magnifieke projectie.

Het Australische collectief Stelarc wordt bekroond binnen de categorie Hybrid Art, met hun project Ear on Arm. Het geheel ziet er vrij gruwelijk uit, maar bloeit voort uit een passie van één van de kunstenaars. Het in de arm ingebouwd oor voorziet in geluidsopnames die draadloos gepubliceerd worden op het internet. De kunstenaar pleit op die manier voor een uitbreiding van menselijke functies met de mogelijkheden van de hedendaagse technologie. Persoonlijk zegt dit werk me vrij weinig, maar als eye-opener naar de mogelijkheden van vandaag kan het zeker tellen.

De categorie Digital Communities wordt geleid door de Duitse Chaos Computer Club, een collectief van hackers. Ze beschrijven zichzelf als een gemeenschap van individuen, onafhankelijk van leeftijd, geslacht, ras of maatschappelijke oriëntatie, die streeft naar vrijheid van informatie over de grenzen heen. Ze pleiten voor transparante overheden en het menselijk recht op communicatie. Bovendien wordt gevochten voor vrije toegang tot computers en technologische infrastructuur. Door deze groep te bekronen, geeft Prix Ars Electronica duidelijk aan dat het hier op wereldvlak duidelijk ontbreekt aan enige visie en dat drastische ingrepen inzake vrije informatie, privacybescherming en beschikking over digitale media, essentieel zijn in de vorming van de individuen op aarde.

In de categorie [the next idea] werd het werk van de Belgische kunstenaar Frederik De Wilde bekroond. De man beschikt over een indrukwekkend arsenaal diploma’s, en benut elkeen van hen in zijn werk als multimediaal kunstenaar: een Master-diploma in Vrije Kunsten, een Master-diploma in Audiovisuele Kunsten, een vooropleiding architectuur, een jaar filosofie, en een postgraduele opleiding in nieuwe media, kunsten en design. Zijn werk – Hostage bevindt zich niet in de zone van de interactieve of installatie-kunst, maar is simpelweg een schilderij. Ware het niet dat dit schilderij volledig opgebouwd is uit het donkerste materiaal dat beschikbaar is; donkerder dan zwart. Het schilderij werd atoom per atoom opgebouwd uit zijn ontwikkelde stof, en kon daarbij rekenen op hulp van de Amerikaanse Rice University.

Freestyle Computing is de categorie waarbinnen Stefan Polic en Michael Moitzi bekroond werden met hun automatisch draaiend tafelvoetbalspel. Ze werden reeds lange tijd geplaagd door een gebrek aan geinteresseerde medespelers, en ontwikkelden daarom een geheel nieuw systeem dat toeliet om de tafel te draaien en bijgevolg slechts met twee personen een interessant partijtje tafelvoetbal te spelen.

Onderscheidingen

Het lijkt me niet essentieel om alle onderscheidingen en eervolle vermeldingen te bespreken. Een uitgebreide lijst van winnaars is te bekijken op de archiefpagina van Prix Ars Electronica. Desondanks wil ik je toch enkele werken niet onthouden, en denk ik dat ze het bespreken waard zijn in relatie tot dit weblog en de gepubliceerde inhoud.

Het Britse collectief United Visual Artists ontving een onderscheiding in de categorie Interactive Art met hun werk Chorus. Een reeks motorisch aangestuurde slingers bewegen zich doorheen een ruimte en zorgen daarbij voor geluids- en lichtproductie. Op die manier wordt een vrijwel hypnotiserende situatie bereikt, die de toeschouwer andere en nieuwe perspectieven moet bieden op de architecturale omgeving waarbinnen het werk wordt tentoongesteld. Niet voor niks kende dit werk een grote belangstelling in de geklasseerde kathedraal van Durham.

Kort vermeld mag ook het werk van de Litouwse kunstenaar Julijonas Urbonas niet ontbreken. In de historische kern van Vilnius installeert hij interactieve deuren die de dialoog aangaan met de bezoeker. Talking Doors tracht de filosofische waarde van een deur in stedelijke context te verbeelden. Bepaalde interacties die plaatsvinden, worden door zijn interactieve interventies uitvergroot, benadrukt en krijgen op die manier een volledig nieuwe – en voorheen onbekende – betekenis. Het werk is magnifiek gedocumenteerd en is zeker het bekijken waard!

Indrukwekkend is zonder twijfel ook het Heart Chamber Orchestra, een werk en collectief dat garant staat voor immer unieke muziek. Hoewel het een klassiek ensemble betreft, wordt de muziek ter plaatse gecomponeerd door de nodige computerlogica. Invoerparameters daarbij zijn de hartslagen van de muzikanten. De kunstenaars stellen dat we in onze Westerse cultuur het hart beschouwen als de plaats die bepaalde gevoelens huisvest en verwerkt. De hartslag is dan ook een reflectie van de fysieke toestand van ons lichaam: het pompt hevig wanneer we ons in een fysieke spanningstoestand bevinden, en kan bij snelle slagen een indicator zijn van angst, stress of spanning. Door meditatie en zelftraining kunnen hartslagen door onszelf gemanipuleerd worden, doch blijven ze steeds uniek verbonden aan ons individu en aan een bepaald tijdssegment.

Het Belgische lab[au] tenslotte ontving een eervolle vermelding in de categorie Interactive Art met f5x5x5. Het werk stelt een kinetisch en helder framework voor dat min of meer de link opzoekt met software-ontwikkeling. Daar is een framework immers een hulpmiddel dat voorgedefinieerde code-fragmenten bevat en de ontwikkelaar toelaat om sneller en efficiënter te ontwikkelen. In functie van f5x5x5 wordt een raster van elementen gepresenteerd als framework voor een kinetisch aluminium frame.

Behalve de besproken inzendingen en winnaars van de editie van 2010, loont het zeker de moeite om het archief van inzendingen van de voorbije jaren te bekijken. Prix Ars Electronica is immers een evenement dat reeds werd opgestart in 1987. Het heeft bijgevolg een bijzonder fascinerende evolutie meegemaakt in elektronische kunst en de mogelijkheden die binnen de scène geschapen worden naar de toekomst toe. Het archief is eenvoudig te bereiken via de archief-pagina van het evenement. Vergeet desondanks niet om de volledige lijst met winnaars van de editie van dit jaar te bekijken op deze pagina.