De digitale revolutie slaat ook toe in de wereld van de hedendaagse architectuur. Niet enkel – zoals velen foutief denken – bij het ontwerp van organische architectuur maar des te meer in alledaagse architectuur waar bepaalde stappen van het proces geautomatiseerd worden met behulp van bepaalde parametrische technieken (hetzij conceptueel, hetzij bij de realisatie van uitvoeringsplannen). Wordt de architect daarom informaticus of programmeur? Nee, zeker niet. Maar een grondige basis is mijns inziens wel essentieel om de evolutie te kunnen bijbenen.
Een en ander wordt ook gesteld in Programming Cultures, een uit 2006 daterende uitgave van het hier reeds eerder besproken tijdschrift Architectural Design. Mike Silver – gast-editor van de uitgave – is ervan overtuigd dat het nog maar een kwestie van jaren is alvorens software-ontwikkeling een essentieel deel wordt van het ontwerpproces. Niettemin bestaan reeds heel wat hulpmiddelen in deze wereld (AutoCAD, Revit, Rhino, etc.), maar is slechts een gepersonaliseerde aanpak in deze of andere softwarepakketten een garantie op een blijvende artistieke uniciteit. De uitspraak through individual labour or by collaborating with skilled developers, designers can harness the power of universality dekt dan ook een niet te miskennen deel van de lading.
Programmeren als hulpmiddel
Zulke evoluties willen echter niet zeggen dat de gemiddelde architect een nevenopleiding als informaticus of programmeur zou dienen te volgen. Begrippen als object-oriëntatie, inheritance en interfaces zijn nuttige weetjes, maar zullen je als architect slechts in zeer geavanceerde contexten bijstaan. Desondanks werpt kennis van en inzicht in de basis van programmeerlogica haar vruchten af op meerdere gebieden; zowel in dagelijks computergebruik als in kwesties als architecturaal ontwerp.
Als we ons alledaags computergebruik bekijken, durf ik te stellen dat inzicht in codering de complexe logica van softwaretoepassingen helpt ontrafelen. Vanuit het perspectief als eindgebruiker zal dit ook leiden tot minder snel verzeild te raken in probleemsituaties. Computers – of tenminste de gemiddelde computer die onze werkplek inneemt – kunnen onmogelijk alles; wij als gebruikers vereisen dat echter wel. Kennis van code neemt dat verwachtingspatroon in zekere zin weg.
In architecturaal ontwerp echter is programmeren voornamelijk tijdsbesparing. Inzicht in de materie laat ons op het basisniveau toe om te tekenen met behulp van commando’s in pakketten als AutoCAD en Rhino. Meer geavanceerde technieken laten ons toe om logaritmische vormen te ontwikkelen. Moet het daarom – zoals uit de inleiding reeds blijkt – steeds gaan om een organische vormentaal? In geen geval. Logaritmische technieken worden ook toegepast in de minder conceptuele architectuur die onze stedelijke omgevingen bevolkt. Zo kan programmeerlogica bijstaan in het proces van form finding, een logaritme kan bijstaan om op basis van voorgedefinieerde basisvormen een ideale basisvorm te ontwikkelen. Gelijkaardige logica kan ook helpen om raamopeningen te plaatsen op hoogbouw, waarbij rekening gehouden wordt met de ideale lichtinval. Als individu kunnen we uiteraard ook zulke processen ondernemen, maar qua efficientie en tijdsbesteding moeten we erg veel inboeten in vergelijking met de rekenkracht van workstations.
Programmeren als interpretatie
Bovendien laat programmeerlogica en efficiënt gebruik van reeds beschikbare software ons als architecten toe om op een meer duurzame manier om te springen met bronnen en bouwareaal. Software als Ecotect – die volledige analyses maakt met betrekking tot licht, energie, wind en dergelijke meer – is een essentieel hulpmiddel in elk ontwerpproces, maar daar stopt het niet bij. Het levert geen eenduidig eindresultaat, maar dwingt ons als ontwerpers tot het nemen van noodzakelijke ontwerp-beslissingen. Inzicht in programmeerlogica draagt bij tot een adequater inzicht in de resultaten die zulk een toepassing ons levert en leidt ons tot het doorvoeren van doeltreffende wijzigingen.
Dat logaritmisch denken in de afgelopen jaren een steile opmars doormaakte in architectuur is reeds gebleken aan architecturale, architectonische en ingenieuze innovaties van de afgelopen decennia. Slechts zelden is ook de toepassing van programmacode op het ontwerp zichtbaar, maar daarom niet minder prominent aanwezig. De komende jaren staan er zeker nog meer baanbrekende vernieuwingen op til; hoog tijd dus voor architectuuropleidingen om vandaag nog mee op de kar te springen en architecten op de arbeidsmarkt los te laten die geen moeite ondervinden om zich te kunnen nestelen in de hedendaagse technologie.
Plaats een reactie \